De groei van thuisonderwijs en alternatieve leervormen

Spelend leren

Klik op de foto voor een
vermelding van de copyrights

Taal:Taal
Views:15248
Ingevoerd:
Geplaatst door:
Bron:Earth Matters

Gekoppelde categorieen
Onderwijs en opvoeding, Nederland, Zelfvoorziend leven, Opvoeden

(Earth Matters | door Marianne Leliveld) De huidige groei van thuisonderwijs en ‘learning co-ops’ (groepen samenwerkende thuisonderwijsgezinnen) weerspiegelt onderliggende culturele verschuivingen. We leven in het tijdperk van maatwerk en keuze, van constante innovatie en decentralisatie. Het is geen wonder dat steeds meer mensen - zowel de ouders van schoolgaande kinderen als thuisonderwijsouders - meer controle willen over de gezonde ontwikkeling van hun kinderen. Thuisonderwijs is een toonaangevende indicator die diepgewortelde veranderingen in de samenleving en in de ontwikkeling van opvoeding en onderwijs symboliseert.

De meeste stereotypen die mensen hebben over thuisonderwijs passen in het geheel niet bij de beleving van de thuisonderwijsgezinnen zelf. De thuisonderwijspopulatie is klein, maar heel divers. Het is een afspiegeling van onze samenleving. Net zoals overal ter wereld doen ook in Nederland gezinnen uit minderheidsgroepen aan thuisonderwijs en ze nemen deel aan de nieuwe onderwijsvormen die daaruit voortvloeien. Wist u dat dergelijke nieuwe onderwijsvormen al verschillende decennia in het buitenland in ontwikkeling zijn? Denk hierbij aan flexi-onderwijs, open learning centers, SOLEs, learning communities, MOOCs (voor alle leeftijden), thuisonderwijs, online learning, charters en non-governmental scholen. In Nederland worden deze ontwikkelingen door de overheid tegengehouden.

Thuisonderwijs ouders zijn vaak goed opgeleide, intelligente, hardwerkende, goed ingeburgerde mensen, die hun kinderen willen voorzien van de best mogelijke opvoeding en het best mogelijke onderwijs.

Doordat de pluriformiteit binnen het Nederlandse staatsonderwijssysteem langzaam maar zeker verdwijnt, is er steeds minder onderwijskeuze voor gezinnen. Dat is een van de redenen waarom gezinnen voor thuisonderwijs kiezen. Belangrijke andere redenen zijn:


  • De seculiere waardes van het gezin passen niet bij die van de scholen.[1] Het onvrijwillige karakter van het schoolse leven en het toenemende pesten worden als niet-humaan en ongezond voor de ontwikkeling van het kind beschouwd.

  • Het staatsonderwijsmodel dat in toenemende mate geen aansluiting geeft bij de maatschappelijke ontwikkelingen en voorbij gaat aan de behoeften van vele leerlingen - en ze zelfs beschadigt. In een Masterclass van de Open Universiteit vertelt prof. dr. Ton Mooij dat uit onderzoek blijkt dat vele hoogbegaafde kinderen/tieners onderuitgaan in het Nederlandse onderwijs. Voor de groep met een IQ > 130 is dat 30%, maar voor de groep met een IQ >150 is dat zelfs 60%.

  • Bezuinigingen in het speciaal onderwijs en een enorme toename in het aantal ‘thuiszitters’ zorgen ervoor dat steeds meer gezinnen naar thuisonderwijs overstappen. Momenteel zijn er 17.000 thuiszitters. Dat is een toename van 400% over de afgelopen 10 jaar. Thuisonderwijs is per definitie onderwijs op maat, dat bijvoorbeeld uitstekend past bij jongeren zoals hoogbegaafden en anders-lerenden die passende aandacht en begeleiding behoeven.

Zorgelijke ontwikkelingen binnen het schoolse systeem zijn:

  1. 
Berichten van orthopedagogen die erop wijzen dat psychische problemen zoals burn-outs en zelfdodingen bij scholieren toenemen. Depressie is momenteel de belangrijkste veroorzaker van ziektes bij jongeren tussen de tien en negentien jaar.[2] En in de afgelopen 20 jaar is het aantal zelfdodingen onder jongeren (0-20 jaar) met 61% toegenomen![3]

  2. Anti-pestprogramma’s zorgen te vaak voor verergering in plaats van verbetering van sociaal ongewenst gedrag.[4]

  3. Diploma-inflatie en studieschulden nemen toe.


  4. Werk en productie worden in toenemende mate geautomatiseerd, gemechaniseerd en uitbesteed aan lagelonenlanden. De huidige fabrieksstijl, klassikaal onderwijs, is een model uit de 19e eeuw dat hier niet bij past.

  5. Verplichte schoolgang en klassikaal onderwijs lijken eerder tot een toename dan een afname van (functioneel) analfabetisme te leiden. In 1900 werd de schoolplicht in Nederland geïntroduceerd. Toen was er nog nauwelijks analfabetisme in Nederland. Dat kwam door 1) het toenmalige hoofdelijk onderwijs, 2) de bijbelleer binnen de gezinnen en 3) de grote verscheidenheid aan boeken, journalen en drukkerijen vanwege de destijds vooraanstaande Nederlandse boekdrukkunst. 10% van de huidige Nederlandse 15-jarigen is functioneel analfabeet (volgens een niet gepubliceerd CITO onderzoek). Het landelijke cijfer ligt op 9,4%. De geletterdheid bij Nederlandse jongeren steekt schril af tegen die van Belgische jongeren berichtte 'Vrij Nederland' recentelijk.[5]

  6. Nederlandse jongeren zijn de meest ongemotiveerde leerlingen in de wereld [6] en slechts 3% van de Nederlandse studenten wil nog ondernemer worden.[7]

De Nederlandse samenleving heeft behoefte aan een ʻmany-sizes-fits-allʼ onderwijsmodel in plaats van het huidige ‘one-size-fits-all’ model dat is ontstaan doordat ons onderwijssysteem inmiddels zeer centralistisch wordt aangestuurd. Wist u dat het Russische onderwijs, ten tijde van het communisme, minder centraal geregeld was dan het huidige Nederlandse onderwijs? Nederland loopt hierdoor sterk achter bij de innovatieve ontwikkelingen die in het buitenland gaande zijn, waar onderkend wordt dat het klassikale systeem niet meer voldoet aan het snel veranderend tijdsbeeld.

Overal in de westerse wereld (behalve Duitsland en Zweden) en daarbuiten (bijvoorbeeld Rusland, China, India, Maleisië en Indonesië) wordt thuisonderwijs niet alleen ingezet als een oplossing voor allerlei leerproblemen, maar ook als een creatieve leerweg voor de nieuwe generatie. In al deze landen wordt thuisonderwijs en de eerder genoemde, nieuwe onderwijsvormen gezien als een belangrijke maatschappelijke en economische stimulans. Thuisonderwijsgezinnen worden in die landen als welkome pioniers en ʻtrail-blazersʼ beschouwd.

© Marianne Lelieveld

Marianne spreekt op het benefiet van Earth Matters aanstaande zaterdag in Haren over thuisonderwijs. Als je naar haar inspirerende verhaal wilt luisteren of persoonlijke vragen wilt stellen is dat de kans bij uitstek. Een tweede kaartje is nu gratis.  

Over de auteur:

Marianne Lelieveld heeft de helft van haar leven gewoond, gewerkt en gestudeerd in Nieuw Zeeland, Engeland, Australië en de Verenigde Staten. Haar 18-jarige, in de VS geboren zoon is zonder scholen en curricula opgegroeid. Marianne ondersteunt al vele jaren Nederlandse ouders die zelf voor het onderwijs van hun kinderen zorgen. Haar interessegebieden zijn de ontwikkelingspsychologie, hechtingwetenschap en interpersoonlijke neurobiologie.

Marianne’s persoonlijke missie is haar waardevolle, in het buitenland opgedane inzichten en ervaring over de integratie van opvoeding en leren in Nederland bekend te maken. Dit onderbouwt ze met ‘up to date’, wetenschappelijke informatie over hoe kinderen en tieners zich van nature gezond ontwikkelen en op welke manier onderwijs daarbij dient aan te sluiten. Marianne woont in Den Haag en is dagelijks bij de Facebookgroep ‘Onder de Boom’ te vinden.

© Maak gerust vrijelijk gebruik van dit document onder de voorwaarde dat het in zijn geheel verspreid wordt, onder vermelding van de auteur, de copyright en dit copyrightbericht.


Noten: 

  1. Uit onderzoek blijkt dat de overgrote meerderheid van de (Leerplichtwet art. 5b vrijgestelde) thuisonderwijsgezinnen een seculiere levensovertuiging heeft. Juist nu, en wellicht deels als reactie op het 'nieuwe atheïsme', zijn velen op zoek naar belangrijke levenswaardes en een rijke levensfilosofie die ze aan hun kinderen kunnen meegeven. Deze revitalisering van levensbeschouwing zorgt vanaf medio jaren negentig voor toename van het aantal vrijstellingen op basis van artikel 5b van de Leerplichtwet.
  2. www.nu.nl/gezondheid/3775281/depressie-belangrijkste-ziekteoorzaak-bij-jongeren.html
  3. CBS Statline
  4. http://www.uta.edu/news/releases/2013/09/jeong-bullying.php  Begin jaren tachtig stond een dergelijk onderzoek al vermeld in het Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie (onderzoekster Komen). Deze informatie is al vele jaren bij de overheid bekend maar er wordt nog steeds niets mee gedaan.
  5. http://www.vn.nl/Archief/Samenleving/Artikel-Samenleving/Waarom-Belgische-kinderen-wel-lezen.htm “In 25 jaar zijn Nederlandse kinderen steeds eenvoudigere boeken gaan bekronen. “
  6. Zie het Onderwijsverslag 2012-2013 van de Onderwijsinspectie, (juni 2014) http://publicaties.onderwijsinspectie.nl/xmlpages/page/onderwijsverslag-2012-2013/ 
  7. http://www.ikwordzzper.nl/nieuws/opvallend-weinig-studenten-willen-eigen-ondernemin

Geplaatst door Redactie Earth Matters




Laatste artikelen in deze categorie


Lees alle artikelen in deze categorie


Dit artikel delen





Print artikelArtikel als PDF

Tip iemand over dit artikel:


Quote

Toen ik 6 was wilde ik kok worden, toen ik 7 was Napoleon. Daarna werd ik Dali, een belangrijke promotie.

Salvador Dali, Spaans Kunstenaar











Bij de verkeerde Earth Matters belandt? Klik op onderstaand logo om naar Earth Events te gaan.