Strontium aan de knikker

(Argusoog) De berichten over Fukushima zorgen terecht voor veel onrust, vooral voor Japan. In het nieuws horen we jargon dat sinds 1986 niet meer klonk. Veel mensen vragen zich af wat het nieuws betekent en wat ze ermee kúnnen. Dit stuk wil hierop een antwoord geven. Allereerst een vereenvoudigde uitleg over straling en ten tweede advies over wat je tegen radioactieve stoffen kunt doen.

1. Straling en isotopen

Er zal weer jargon worden gesproken. In dit deel leg ik uit wat ik ervan weet. Wie wil kan dit deel ook overslaan en direkt deel twee lezen (over voeding).

Alles om ons heen is opgebouwd uit atomen. Deze atomen zijn de bouwstenen voor moleculen. Ook DNA, ons genetisch materiaal, is een molecuul en het bestaat uit verschillende atomen. Het is de bedoeling dat het geen beschadigingen oploopt want dat kan leiden tot tumoren of geboorteafwijkingen.

Met scheikunde verandert een atoom niet, met kernfysica wél. Daar hebben we nu mee te maken. In het nieuws wordt gesproken over strontium-90 of jodium-131. Dit zijn wat we noemen ‘isotopen’, varianten op het atoom strontium en jodium. Aan de hand van hun nummer kan je zien of een isotoop radioactief of ‘stabiel’ is. Zo is strontium-88 wél stabiel en ongevaarlijk, strontium-90 niet. Deze laatste is niet natuurlijk en een produkt van kernsplijting.

Voorbeeld: waterstofisotopen. De atomen die we kennen noemen we de elementen. Ze hebben een nummer in een overzicht dat heet het periodiek systeem. Het nummer vertelt hoeveel protonen zo’n element bezit. Elementen zijn opgebouwd uit protonen (positief), neutronen (neutraal) en electronen (negatief). Protonen en neutronen hebben een gewicht ‘1’ (zonder eenheden) en zitten in de kern van het atoom. Om deze kern draaien electronen die zo licht zijn dat we hun gewicht niet meerekenen. Stel het je voor als een planeet waar maantjes omheen draaien.

Het nummer achter het element vertelt hoeveel protonen + neutronen er in de kern zitten. Zo zijn er voor waterstof dus drie isotopen. Het kleinste en lichtste atoom is waterstof-1, opgebouwd met 1 proton in de kern en 1 electron dat er omheen draait. Met één neutron extra is het nog steeds waterstof, waterstof-2: ‘zwaar waterstof’ of deuterium. Je kunt nog één neutron toevoegen en dan heb je waterstof-3, tritium. Dít atoom is instabiel. Het valt dan uiteen en als dat gebeurt ontstaat er radioactieve straling. Waterstof is trouwens ook het enige element waarbij de isotopen een eigen letter hebben, respectievelijk H, D en T.

Straling bestaat als alfa, bèta en gammastralen. En dan zijn er nog neutronen en röntgenstralen. Gammastralen zijn een soort onzichtbaar licht met hoge energie, net als bij röntgenstralen. Bètastralen zijn electronen met enige massa en alfastralen zijn nog zwaardere heliumatomen. Gammastraling kan diep doordringen, bij bèta en alfa is dat minder. Bij isotopen die alfa en bèta stralers zijn bestaat vrees wanneer we ze binnen kunnen krijgen. Aangezien er voor de natuur geen verschil is kunnen deze vreemde isotopen worden geaccepteerd in ons lichaam. Strontium lijkt op calcium en kan zo in onze botten komen. Behalve dat het dan in ons skelet zit, is het ook heel dichtbij ons beenmerg waar bloedcellen worden gemaakt. Stel je voor dat zo’n atoom, zo’n bouwsteentje, ineens verandert en daarbij een kogeltje (straling) afschiet wat een andere bouwsteen aanstoot en mogelijk verandert. Op dat knikkerspel zitten we niet te wachten. Bij radioactieve besmetting kan je ‘radicalen’ verwachten, brokstukken van stofjes die aggressief op zoek zijn naar moleculen om zich aan vast te klampen. Dat kan dan beter niet je DNA zijn, je genetisch materiaal, want dat kan het begin zijn van een tumor. Het ontstaan van radicalen is overigens een dagelijks fenomeen. Je hebt ze bijvoorbeeld ‘s ochtends wanneer je opstaat of als je veel uit de frituur eet. En daar kan genoeg tegen worden gedaan.

Uit de ramp in Tjernobyl weten we dat een aantal isotopen uit zo’n kernramp kunnen vrijkomen. We zullen nog horen over jodium-131, caesium-137 en strontium-90. Misschien ruthenium-103, neptunium-239 en plutonium-238 en/of plutonium-239.

Fukushima verschilt wel, onder andere om het feit dat ze daar ‘mixed oxygen fuel’ (MOX) gebruiken, een mengsel van uranium-235 en plutonium (kernafval). Mafketels. Ze zullen nu wel begrijpen hoe onverstandig dat was. Plutonium is een bijzonder nare stof waar in de jaren ’80 de milieubeweging nog wel fel op reageerde. Sinds het schieten met verarmd uranium boeit het ze niet meer.

2. Wat je er tegen kunt doen: voeding

Tokyo is geen Amsterdam. Voor Nederland zie ik nog geen reden voor paniek. Zelf neem ik nog geen maatregelen. Mocht er toch sprake zijn van gevaar voor besmetting dan biedt dit deel bruikbare maatregelen.

Er is bijzonder veel wat je kunt doen om ongewenste stoffen je lichaam uit te werken of te neutraliseren en dat geldt dus ook voor radioactieve.

Radicalen kan je te lijf gaan met anti-oxidanten zoals vitamine C. Ongewenste elementen kan je ook fysisch of chemisch binden en je lichaam uitzetten. Dit kan bijvoorbeeld met knoflook wat zware metalen afvoeren kan. Chelatie heet dat. Verder kan je het lichaam nog overspoelen met isotopen die wél goed zijn. Kaliumjodide of natriumjodide innemen is een voorbeeld om jodium-131 weinig kans te geven.

Onlangs luisterde ik naar Gary Null’s podcast hieruit heb ik de meest praktische voeding/supplementen op een rijtje gezet. Dit rijtje is ook bruikbaar voor vóór en na een röntgenfoto, vliegreis of andere vorm van straling.

Vitamines: B complex, C, D, E en F. Vooral vitamine C is een belangrijke anti-oxidant die je ook na een röntgenfoto of luchtreis mag innemen: 2000 milligram of zelfs meer. Vitamine D vind je in vis en vlees. Vitamine F zit in olijfolie.

Mineralen: Zink voert ongewenste stoffen af (cheleert). Grijs zeezout is ook een goede bron van mineralen, inclusief gezond jodium.

Citrus: Dit is uiteraard een mooie manier om aan vitamine C te komen. Bitter of niet, je doet er goed aan om de vruchten in z’n geheel in te nemen. Het witte en de olie in de schil bevatten ook gezonde stoffen. Vermaal een hele (onbespoten) vrucht en doe je best (of voeg er palmsuiker aan toe tot het lukt). De grapefruit is wat dat betreft de gezondste.

Uien, prei en knoflook: De hele familie (allium) heeft gezonde effecten. Het heeft onder meer een chelerende werking en voert zware metalen af.

Zeegroenten: In de supermarkt zien we steeds meer zeekraal of chuka wakame. Misschien dat de toko specifiek rode (tegen plutonium), groene (tegen ceasium) of bruine zeegroenten (kelp) kan leveren. Hier zit ook weer jodium in. Alginaat is hierin ook een belangrijke component.

Groene groenten: Zeker ook hier weer erg gezond. Dat bladgroen doet veel goed voor ons: veldsla, broccoli, (diepvries-)spinazie en waterkers. Dit zijn overigens ook de groenten vaak afvallen na een kernramp, zoals we weten.

Groene en zwarte thee: ‘s Ochtends vangen deze ook radicalen.

Van de kruiden en specerijen: Kunjit/kurkuma, mint en basilicum.

(Pure) chocola: Liefst rauwe chocola met hoogstens wat suiker. Dit bevat polyfenolen en die zijn goed.

Superfoods: Chlorella en spirulina. Uit de speciaalwinkel.

Water: Schoon water bevat gewoon waterstof zodat waterstof-3 (tritium) weinig kans maakt. Genoeg drinken is gezond.

Tot slot nog: bietjes, appel, worteltjes (caroteen), selderie, aloë vera, (Siberische) ginseng, bakpoeder (NaHCO3 om te alkaliseren) en melatonine (drogist).

Wie vee heeft kan het pigment pruisisch blauw aan het voer toevoegen. Het ijzercyanide complex bindt caesium (1 gram: 100…200 ml water).

Wie desondanks jodium wil slikken maar niet kan kopen die kan het nog zelf maken. Het veelzijdige anti-gif natriumthiosulfaat zet jodium om naar (natrium-) jodide. Natriumthiosulfaat raad ik aan voor in medicijnkastje. Het kan veel.

Bron:

www.argusoog.org