Onderwijs in Finland: 'Teach less, learn more'

De Finse overheid heeft de laatste decennia een serie hervormingen doorgevoerd om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. In deze video is te zien hoe dit indrukwekkende schoolsysteem, met de beste resultaten van de wereld, is ontstaan.

Vanaf de jaren ’70 gaat iedere inwoner van Finland naar een ‘Periskoulu’ en volgt daar negen jaar basisonderwijs. Het voortgezet onderwijs is in de jaren ’80 en ’90 hervormd waardoor leerlingen geen keuze meer hoeven te maken tussen een ‘academisch- of beroepsgericht spoor’, maar dat door de samenvoeging er een flexibele omgeving is ontstaan waar maatwerk mogelijk is geworden.

De docenten hebben allemaal een universitaire mastergraad, sinds een wet in 1979 dat verplicht stelde. Er is in de jaren ’90 hard gewerkt aan het bouwen van een vertrouwensrelatie tussen het onderwijs en de gemeenschap enerzijds, en het onderwijs en de politiek anderzijds, met als gevolg dat het onderwijs verantwoordelijkheid krijgt en neemt in maatschappelijke ontwikkelingen en dat het beroep van docent in hoog aanzien staat.

Succesfactoren

1. The Finnish Dream: Good Schools for All
Het is in Finland al een lange traditie om voor iedereen onderwijs te verzorgen. Die traditie werkt door in het ontwikkelen van overheidsbeleid. Onderwijs is verplicht, ongeacht nationaliteit, afkomst of economische status.

2. The Finnish Principle: Less is More

Docenten in Finland besteden  in vergelijking met hun Amerikaanse collega’s, de helft minder tijd  aan het geven van een les. Waar in Finland een docent gemiddeld 2 a 3 lessen per dag verzorgd, doet een Amerikaanse (of een docent in Nederland) er zes of zeven per dag. Na zoveel uren op een dag ben je daarna tot niets meer in staat. Niet alleen de docent geeft minder les, ook de student besteed minder tijd in een klaslokaal. Sahlberg geeft aan dat leerlingen in Finland wel meer dan twee jaar minder instructietijd in een klaslokaal krijgen aangeboden dan in de VS. Toch wordt er in Finland beter gepresteerd.

If you test less, you will learn more. Tot hun 15e hebben krijgen leerlingen geen externe, gestandaardiseerde toetsen en examens. Er is in Finland veel vertrouwen in de kwaliteiten van een docent, en die moet je de ruimte geven om creatieve lessen te ontwikkelen die inhoudelijk een hoog niveau kennen en goed aansluiten op het leren van de leerlingen. Leerlingen moeten de tijd hebben om te leren en aan hun projecten te werken, zo is de gedachte in Finland.

3. The Finnish Privilege: Teachers
Het beroep van docent kent een hoog aanzien in Finland. De top studenten die naar de universiteit gaan, en met gemak kunnen kiezen voor rechten of medicijnen, kiezen voor het beroep als docent. Ieder jaar ongeveer 6000 aanmeldingen, en een toelatingspercentage van 12%. The best of the best worden leraar.

4. The Finnish Way: Only Dead Fish Follow The Flow
Dit gezegde wordt in Finland gebruikt om aan te geven dat je blij moet zijn om dingen anders te doen. Waar onderwijshervormingen in de rest van de wereld zich in het algemeen richten op zaken als de focus op kernvakken, standaardisering, kwaliteit van onderwijs verbeteren door scholen en docenten af te rekenen op resultaten en allerlei controlemechanismen te ontwikkelen, ligt bij Finland de focus op het professionaliseren van het onderwijs.

Rikie van Blijswijk | De Leerschool en verbonden aan het platform hetkind, www.hetkind.org

Bron: Leervlak, de ideeënblog van Jeroen Bottema en Knooppunt Everdingen