Snurken, slaapapneu en anders leren ademhalen

CPAP

Klik op de foto voor een
vermelding van de copyrights

Taal:Taal
Views:26658
Ingevoerd:
Geplaatst door:
Bron:Nexus magazine

Gekoppelde categorieen
Gezondheid, Genezing

(Nexus Magazine | Tess Graham | Vertaling voor Earth Matters door Hansjelle Dijkstra) Toen Bill 48 was vroeg hij zich wel eens af of hij vroeg dood zou gaan, of dat hij op z’n minst zou moeten stoppen met werken. Het probleem dat hij al meer dan twintig jaar snurkte was verworden tot slaapapneu. Zijn vreselijke snurken werd nu onderbroken door verontrustende stiltes (waarin hij ophield met ademhalen), gevolgd door hijgende en verstikkende periodes als de ademhaling weer op gang kwam.

Slaapstoornissen zijn een moderne epidemie, maar medische interventies zijn niet altijd succesvol. Het goede nieuws is dat er eenvoudige technieken bestaan die kunnen worden gebruikt om de juiste ademhaling te herstellen, en die de slaap binnen slechts enkele dagen verbeteren

(Noot Vertaler: ga voor Nederlandstalige informatie naar de website van de Nederlandse Vereniging van Slaapapneu Patiënten.)

Soms werd Bill vanzelf wakker als hij bijzonder luid snurkte, of door het schudden van zijn lichaam als hij vocht om zijn ademhaling weer op gang te brengen. Zijn dagen werden gekenmerkt door misselijkheid, diarree en slopende vermoeidheid. Flauwvallen betekende voor hem de laatste druppel, en Bill ging naar zijn dokter. Een nachtelijk ‘slaaponderzoek’ liet zien dat Bill last had van hinderlijke slaapapneu, een aandoening waarbij de ademhaling de hele nacht door met tussenpozen stopt als gevolg van obstructie in de bovenste luchtwegen.

Hij kreeg het advies om met behulp van laserchirurgie een deel van zijn zachte gehemelte te laten verwijderen. De andere keuzemogelijkheid was om een CPAP te gaan gebruiken, (een Continuous Positive Airway Pressure machine) – een luchtpomp, bevestigd aan een gezichtsmasker. Bill kreeg echter geen garanties dat de chirurgie een permanente oplossing zou bieden, noch dat deze ingreep zijn specifieke probleem zou oplossen. En hij kwam er achter dat sommige partners van CPAP dragers het apparaat erg opdringerig vonden. Moeilijke beslissingen, maar er moest iets gebeuren. Ik kom nog op Bill terug. (Noot vertaler: meer informatie over CPAP vindt u op deze website.)

Toelichting op snurken en slaapapneu
Snurken is het geluid dat ontstaat door turbulentie en trilling van  weefsels, als lucht van de longen langs de keel stroomt. Snurken is veel meer dan een vervelend geluid. Snurken vergroot het risico van hoge bloeddruk, hartaanvallen en erectiestoornissen, en kan een relatie onder druk zetten. De combinatie van chronisch snurken en een beroerte komt bij mannen vaak voor. Bovendien: als snurken in hevigheid toeneemt, is dat een risicofactor voor de ontwikkeling van de veel ernstiger slaapapneu.

Er is sprake van slaapapneu, als de ademhaling tijdens de nacht herhaaldelijk tien seconden of langer stokt. Dat veroorzaakt een aanzienlijke daling van het zuurstofgehalte in het bloed. Met obstructieve slaapapneu kan het weefsel van de keel naar binnen klappen, of het zachte deel van de tong kan zich terugtrekken naar achterin de keel, en daarmee de passage van lucht belemmeren. Er kan ook hinderlijke slaperigheid overdag optreden. Onbehandelde slaapapneu stelt u bloot aan grotere risico´s voor het ontwikkelen van hoge bloeddruk, angina, onregelmatige hartslag, hartaanvallen, depressie, zwaarlijvigheid en kanker. Bij kinderen wordt slaapapneu in verband gebracht met groeiachterstand, verminderd leervermogen en gedragsproblemen.

De ongemakken van ademhalingsstoornissen tijdens de slaap zijn niet alleen een zware belasting voor degene die er aan lijdt, maar ook voor de bedgenoot, de werkgever en de gezondheidszorg. De bedgenoot krijgt onvoldoende goede nachtrust, en de buren misschien óók niet.

Verkeersdeelnemers lopen risico’s.  Van mensen met slaapapneu wordt gezegd dat de kans op verkeersongelukken een factor twee tot zeven maal groter is1. Bij hen komen ongelukken op de werkvloer ook vaker voor. De directe en variabele kosten voor het bedrijfsleven en de gezondheidssector zijn omvangrijk. Slaapstoornissen kosten (bijvoorbeeld) de Australische economie elk jaar 10 miljoen Australische dollar2, en het aantal mensen dat deze diagnose krijgt wordt elk jaar groter. De kosten rijzen de pan uit doordat snurken en slaapapneu steeds vaker voorkomen.

Enkele cijfers

  • Naar schatting snurkt 40 procent van de volwassen bevolking tenminste af en toe. Voor mensen boven de 40 stijgt dit percentage naar ongeveer 60 procent.
  • Terwijl snurken bij mannen van middelbare leeftijd veelvuldig voorkomt, wordt van vrouwen van middelbare leeftijd gezegd dat meer dan 30 procent van hen ook regelmatig snurkt.
  • Uit een onderzoek bij kinderen van een lagere school in Perth, West-Australië, bleek dat 15,2 procent regelmatig snurkte3 .
  • Er wordt geschat dat 4,7 procent van de Australische bevolking boven de 20 Obstructieve Slaapapneu (OS) per uur had. Dit getal zou een onderschatting kunnen zijn doordat OS in veel gevallen niet juist gediagnosticeerd wordt4.
  • De Amerikaanse National Sleep Foundation schat dat meer dan 18 miljoen Amerikaanse volwassenen aan slaapapneu lijden, en dat dit tevens geldt voor 2 tot 3 procent van alle kinderen5.

Medisch handelen en apparatuur
Het zal u niet verbazen dat er bij dergelijke aantallen een bloeiende industrie is ontstaan in diagnostische ‘slaapklinieken’, en in de vervaardiging en verkoop van producten om deze problemen aan te pakken. Nieuwe slaapklinieken schieten in voorsteden als paddenstoelen uit de grond, vlakbij winkels die slaapapneu spullen verkopen, inclusief een groot scala aan machines en maskers om uit te kiezen. Dergelijke centra bestonden dertig jaar geleden niet eens.

Mondvoorzieningen, (zoals beugels), worden geleverd door tandartsen, en allerlei andere producten en accessoires door apotheken, en via het internet. Ze beloven allemaal verbetering. Deze verbetering is geen genezing. Het wordt toegegeven dat in de meeste gevallen het onderliggende probleem blijft voortbestaan en levenslange behandeling noodzakelijk blijft.

Als we kijken naar de medisch goedgekeurd behandelingen voor snurken en slaapapneu, zien we dat ze vooral ontworpen zijn om een grotere, of steviger luchtpassage tot stand te brengen om het mogelijk te maken dat lucht vrijer heen en weer kan stromen naar de longen. Tot de aangeboden behandelingen behoren:

  • Medicatie, om nasale ontsteking en luchtstagnering te verminderen.
  • Chirurgische ingrepen, zoals het verwijderen van keel- en neusamandelen. Verder het verkleinen van de afmetingen van de tong, of het verankeren van de tong in een meer voorwaartse positie. Ook: het veranderen en anders positioneren van de kaak.
  • Apparaten voor in de mond, zoals bitjes die tijdens de slaap worden gedragen, en die ervoor zorgen dat de tong en de kaak meer naar voren worden gedrukt, om de luchtwegen achter in de keel beter open te houden.
  • CPAP, een apparaat dat tijdens de slaap wordt gebruikt, en dat bestaat uit een luchtpompmachine, slangen en een gezichts- of neusmasker. Dit zorgt voor een positieve luchtdruk om de luchtwegen open te houden, en voorkomt obstructieve slaapapneu.

CPAP is de ‘gouden standaard’ behandeling voor slaapapneu. Echter, als gouden-standaard behandeling heeft CPAP een belangrijke tekortkoming. Terwijl het zeer goed werkt om slaapapneu periodes te verminderen of te elimineren, en de kwaliteit van de slaap te verbeteren, laat onderzoek zien dat slechts 30 tot 60 procent voor wie CPAP de aanbevolen optie is de behandeling trouw blijven6.

Dat is niet verrassend, veel mensen vinden CPAP onaanvaardbaar of ondraaglijk. Dit kan het gevolg zijn van claustrofobie, of doordat ze een nieuwe relatie zijn aangegaan, of doordat ze moeite hebben om een comfortabel masker of machine te vinden, ondanks dat er op dat gebied een ruime keus bestaat. Het nachtelijk gebruik van CPAP tijdens de rest van je leven kan een ontmoedigend vooruitzicht zijn, en veel mensen verwerpen deze mogelijkheid.

Het slagingspercentage van chirurgisch handelen hangt af van de keuze van de verschillende ingrepen. Maar schattingen geven de indruk dat in het algemeen niet meer is dan 50 procent, vooral op de langetermijn. De hulpstukken in de mond kunnen heel nuttig zijn voor snurkers en voor mensen met lichte slaapapneu, maar ook die zijn niet altijd succesvol of te verdragen, en ze worden niet geadviseerd als het gaat om ernstige slaapapneu.

Als de CPAP, of een ander apparaat voor toepassing in de mond, de patiënt past en de hele nacht wordt gedragen, kunnen de nachtelijke symptomen van snurken en slaapapneu geëlimineerd worden, of sterk dalen, en het energieniveau overdag wordt dan veel beter. Dit kan voor veel mensen een opmerkelijke ommekeer in gezondheid en welbevinden betekenen. Maar deze apparaten functioneren uitsluitend goed als ze elke dag gedragen worden, en gedurende het grootste gedeelte van de nacht. Er is echter geen sprake van het verdwijnen van de oorzaken van het snurk- of slaapapneu probleem.

Wat speelt zich ’s nachts af in onze slaapkamers?         
’s Nachts in bed liggen en proberen om het geluid van een snurkende bedpartner te negeren. Heeft u zich wel eens afgevraagd waarom mensen snurken? Als u de angstaanjagende ervaring heeft naast een geliefd iemand te liggen die stopt met ademhalen, en die vervolgens schokt met haar of zijn lichaam, verstikkende geluiden maakt en worstelt om adem te herkrijgen? Heeft u zich ooit afgevraagd waarom hun ademhaling stopt, of wanneer ze weer beginnen met ademen?

Het traditionele medische standpunt ziet snurken en slaapapneu in connectie met de luchtwegen die te nauw zijn of die te gemakkelijk te nauw worden om een ontspannen, rustige en continue ademhaling tijdens de slaap mogelijk te maken. Tot de factoren die daar een bijdrage aan leveren, behoren een verstopte neus, een afwijkend neustussenschot, vergrote tonsillen en adenoïden, overtollig vet rondom de nek, een kleine of teruggetrokken kaak, en een vernauwd opperste gehemelte, of een te grote tong. Deze ‘verklaring’, die inderdaad factoren aanwijst die leiden tot vernauwing van de luchtwegen of obstructie, maakt niet duidelijk hoe het komt dat mensen snurken of last hebben van slaapapneu, zonder dat een van deze factoren op hen van toepassing is. Het is ook niet duidelijk waarom slaapapneu vaak pas vele jaren later tot ontwikkeling komt, nadat hun ‘riskante’ volwassen gezichtskenmerken en lichaamsbouw tot stand zijn gekomen.

Denk hier eens over na: tenzij u gezichtsverwondingen hebt opgelopen, is het waarschijnlijk dat u in uw volwassen leven in grote trekken dezelfde neusvorm hebt gehouden, en dat geldt ook voor uw bovenste gehemelte en de vorm van uw kaak en tong. Als u nu 45 bent en chronisch snurkt en last hebt van slaapapneu, maar dat niet had toen u 30 was, is het onwaarschijnlijk dat uw tong duidelijk groter is geworden, uw neustussenschot afwijkingen heeft gekregen, of dat uwe kaak nauwer is geworden.

Er is iets drastisch veranderd, maar wat is dat? Zou je misschien op een andere manier naar dit probleem kunnen kijken, een manier die een meer fundamentele oplossing aandraagt?

Waar kijken we overheen?

Het eerste dat u moet weten is dat snurken en slaapapneu zich niet voordoen bij mensen met een normaal ademhalingspatroon. Mensen die snurken en slaapapneu hebben, halen niet op de juiste manier adem; zonder uitzondering.

Terwijl snurken en slaapapneu zeker kunnen verergeren door factoren, zoals door het drinken van te veel alcohol of door verkoudheid, is een fundamentele factor die in beide gevallen een bijdrage levert een te hoog ademhalingniveau. Er worden snel grote hoeveelheden lucht ingeademd, in een te hoog tempo, dat wil zeggen dat die hoeveelheid lucht overdreven groot is en te snel heen en weer gaat.

Meestal zijn snurkers zich er niet van bewust dat ze zoveel lucht inademen. Overdag kunnen ze er zo aan gewend zijn dat ze zich niet bewust zijn van hun mondademhaling. Dat ze wat zwaarder ademhalen, dat ze borstademhalen, of dat ze beurtelings diepe ademteugen nemen, zuchten en geeuwen. Dit zijn allemaal signalen van een overdreven ademhalen-patroon. Als u ligt te slapen kunnen overdreven ademhalen en de gevolgen ervan voor een toeschouwer zeer duidelijk waarneembaar zijn.

Iedereen die geslapen heeft naast een zware snurker zal deze ‘sterke drang om te ademen’ herkennen. Een vrouw beschreef het snurken van haar partner als volgt: "Hij haalt tweemaal adem terwijl ik één keer ademhaal. Als hij inademt, lijkt het of hij de verf van de muren zuigt; als hij uitademt, heb ik het gevoel me aan de bedrand te moeten vasthouden om niet uit bed geblazen te worden".

Als u te snel en/of te diep ademt, kan het zachte weefsel in uw luchtwegen uitdrogen, opzwellen en verstopt raken, waardoor uw luchtweg zich vernauwt. Tijdens de slaap, als uw keelspieren meer ontspannen zijn, kunnen deze weefsels gaan trillen en veroorzaken ze het snurkgeluid.

Obstructieve slaapapneu is zoiets als het te hard zuigen op een rietje. Als u maar snel en zwaar genoeg ademhaalt, verkleint u de doorgang langs het weefsel van uw keel, verplaatst u uw tong of huig naar achteren en enige tijd beperkt u, of blokkeert u, de luchtstroom naar uw longen volledig. Deze effecten staan in verband met twee natuurkundige wetten: de Venturi- en Bernoulli-effecten.

(Noot vertaler: een venturi is een vernauwing in een stromingkanaal voor vloeistof of gas. Doordat het passerende medium een snelheidsverhoging ondergaat, ontstaat op die plek een drukverlaging; het Venturi-effect. De drukverlaging kan worden beschreven volgens de Wet van Bernoulli)

Onderzoek heeft aangetoond dat mannen met slaapapneu elke minuut 15 liter lucht verplaatsen7. Dit is driemaal zoveel als een gezonde ademhaler gebruikt.

Als u normaal ademhaalt, is het onwaarschijnlijk dat een stevige snurk en een zuigkracht zullen optreden die voldoende sterk is om doorstroming in uw keel te belemmeren. Daarbij moet u denken aan geruisloos, langzaam en zacht in- en uitademen, ongeveer 10 keer per minuut, 500 milliliter per ademhaling, wat neerkomt op een totaal van ongeveer 5 liter lucht per minuut.

Naast de mechanische effecten op de luchtwegen, (turbulentie, trillingen en zuigkracht), die hiervóór zijn beschreven, veroorzaakt hoogvolume ademhalen onbalans in de niveaus van koolstofdioxide en zuurstof in het bloed, en wat ook van invloed is op de samenstelling van het bloed. Als het niveau van koolstofdioxide scherp daalt, kan het signaal van de hersenen naar het middenrif falen en kan het ademhalen tijdelijk worden uitgeschakeld. Dit wordt het centrale slaapapneu syndroom CSAS genoemd.

Als onbalans van koolstofdioxide zich gedurende een kritisch lange periode voordoet, raakt het optimale ‘koolstofdioxide referentiepunt’ van de ademhalingreceptoren in de hersenen van slag, die voor uw ademhaling zorgt. Vanaf dat moment kunt u uiteindelijk onbewust gaan ademhalen op een manier die schadelijk is voor lichaamsfuncties en chemische processen, wat kan leiden tot oxygenatie van cellen, weefsels en organen, overal in het lichaam. Dit wordt ook wel aangeduid met het Bohr effect.

Het eerste wat u moet weten is dat snurken en slaapapneu zich niet voordoen bij mensen met een normaal ademhalingpatroon. Mensen die snurken en slaapapneu hebben halen niet op de juiste manier adem; zonder uitzondering.

Ademhaling is een kritisch belangrijke lichaamsfunctie. Het is het eerste en het laatste wat we in ons leven doen. Veel mensen doen dat meer dan 20.000 keer per dag op ’n verkeerde manier.

Het is heel waarschijnlijk dat iemands ademhaling aanzienlijk is veranderd in de periode waarin hij luidruchtig snurken en het slaapapneuprobleem ontwikkelde. Het is echter onwaarschijnlijk dat iemand die snurkt en slaapapneu heeft dit weet, en het controleren van iemands basisademhaling maakt geen deel uit van een standaard medische diagnose. Evenmin kijkt de gebruikelijke behandeling van snurken en slaapapneu naar de fundamentele verstoringen van het slaappatroon, naar de abnormale manier van ademhalen. Mensen worden vaak richting chirurgie gestuurd, naar het gebruik van medicijnen, of naar de toepassing van apparaten, zonder stil te staan bij wat patiënten zelf kunnen doen om hun ademhalinggewoonten te verbeteren. (Dit wijkt niet veel af van de situatie dat zwaarlijvige patiënten met slechte eetgewoontes een maagbandoperatie krijgen, zonder dat ze eerst geadviseerd worden over het verbeteren van hun dieet).

Onderzoek uw ademhaling
[] Snurkt u?
[] Wordt u wel eens, hijgend, benauwd of hoestend wakker?
[] Is uw ademhaling overdag of ’s nachts hoorbaar?
[] Is uw ademhaling zwaar of zwoegend?
[] Bent u wel eens buiten adem?
[] Voelt u zich vaak ‘zweverig’ of duizelig?
[] Haalt u adem door uw mond?
[] Haalt u adem met uw borst, (in plaats van met uw middenrif)?
[] Ademt u vaker dan 14 keer per minuut?
[] Is uw ademhaling onregelmatig of grillig?
[] Houdt u overdag of ’s nachts uw adem wel eens in?
[] Heeft u pijnaanvallen?
[] Heeft u aanhoudende of prikkelende hoest?
[] Heeft u vaak een verstopte neus of belemmerde neusademhaling?
[] Heeft u het gevoel dat u onvoldoende lucht binnen krijgt als u door uw neus ademt?
[] Zucht of geeuwt u vaak, of schraapt u vaak uw keel?

Als u één of meer van deze vragen met JA moet beantwoorden, heeft u mogelijk een verstoord ademhalingpatroon en kunt u baat hebben bij ademhalingtraining.

Te zwaar ademhalen: over het hoofd gezien!
Snurken en slaapapneu zijn fundamentele problemen van de manier waarop u ademhaalt – dag en nacht.

Te zwaar ademhalen is een bepalende factor bij snurken en slaapapneu – en gelukkig is dat iets waar u iets tegen kunt DOEN.

Een van de meest uitgebreide discussies over te zwaar ademhalen en hyperventilatie is het toepasselijk getitelde rapport van Dr. Gregory Magarian en collega’s: Hyperventilatie Syndroom, een diagnose die smeekt om erkenning (1983).9 Hij merkte op dat terwijl acute hyperventilatie, (zoals die voorkomt bij een ‘paniekaanval’), vrij gemakkelijk kan worden herkend. De chronische variant wordt vaak niet opgemerkt.

Medisch wetenschapper en arts Professor Konstantin Buteyko bedacht de uitdrukking verborgen hyperventilatie, vanwege de vaak subtiele uitingsvorm ervan. Zijn uitputtend onderzoek strekte zich vanaf de jaren vijftig uit over tientallen jaren. Hij toonde aan dat chronische hyperventilatie zeer vaak voorkwam, dwars door alle bevolkingslagen heen.10   

(Noot vertaler: er is een website waarop u informatie kunt vinden over ademhalingtherapie die u in ons land kunt volgen met de methode van Buteyko.)

Borstarts Dr. Claude Lum publiceerde uitgebreid over het hyperventilatie syndroom. In zijn artikel ‘Hyperventilatie, het topje van de ijsberg (1975)11 , zei hij het volgende. ‘De vele organen die betrokken zijn komen vaak duidelijk tot uitdrukking in het aantal medische specialisten waarmee de patiënt te maken krijgt. En mijn collega’s hebben dit verschijnsel bijnamen gegeven, als ‘het meervoudige dokterssyndroom’, of ‘het dikke dossier syndroom’. Inderdaad de dikte van het medische dossier is vaak een belangrijke diagnostische aanwijzing’.

De gevolgen van elke dag te zwaar ademhalen zijn verstrekkend. Het lichaam worstelt en raakt vermoeid als het probeert om het evenwicht te bewaren.

Ongelukkigerwijs lijkt de diagnose van deze buitengewoon wijdverbreide stoornis helemaal niet verbeterd te zijn sinds Magarian, Buteyko en Lum verslag deden van hun bevindingen.

Toch komt te zwaar ademhalen vandaag de dag nóg vaker voor. Steeds meer mensen halen tegenwoordig te snel adem, snurken, of halen adem door hun mond, en dat geldt ook voor grote aantallen kinderen. Slechts zelden zijn ouders en leerkrachten zich de gevolgen hiervan bewust. Ouders kunnen te maken krijgen met het omgaan met kinderen die voortdurend last hebben van slijmvorming en vermoeidheid. Leerkrachten met gedrags- en leerkwesties. Tandartsen met tandbederf, orthodontisten met het vernauwde bovenste gehemelte en elkaar verdringende en scheve tanden en kiezen, die het gevolg zijn van mondademhaling.

Anders Leren Ademhalen
Het was een gelukstreffer voor Bill, (die we hebben leren kennen in het begin van dit artikel), dat toen hij te maken kreeg met de moeilijke keuze tussen een keeloperatie en CPAP, hij hoorde dat er een Anders Leren Ademhalen cursus bestaat. Het uitgangspunt overtuigde hem – er was immers al twee decennia lang iets mis met de manier waarop hij ademhaalde! Vanaf de tweede dag van zijn ademhalingcursus merkte hij al een verbetering van zijn slaap op. Rond het eind van die week waren zijn concentratie en uithoudingsvermogen beter, en volgens zijn vrouw snurkte hij niet meer. Een paar maanden later werd hij opnieuw onderzocht – en er werd geen bewijs gevonden voor slaapapneu. Door de verantwoordelijkheid te nemen voor de manier waarop hij ademhaalde had Bill in feite zichzelf ‘genezen’.

Trainen/Anders Leren Ademhalen is de specifieke discipline waarvan het belangrijkste doel is om elk aspect van het ademhalingpatroon te normaliseren, (ritme, volume, het gebruik van de neus, het gebruik van het middenrif), in alle situaties, (wakker, slapend, tijdens uitrusten, eten, praten en lichaamsbeweging)12 .

Bij het proces hoort het vaststellen van onjuiste ademhalinggewoontes, die af te leren, en ze te vervangen door de juiste. Beetje bij beetje vervangt u onjuiste ademhaling door stille, efficiënte, zachte middenrifademhaling. Dat werkt, doordat ademhaling een automatisme is, en u kunt die ook bewust veranderen.

Bezie uw hersenen als een instrument dat u op handbediening kunt zetten, en dat een reset knop heeft. Overdag haalt u op de juiste manier adem, om anders te leren ademhalen. Wat neerkomt op het herprogrammeren of resetten van het centrum in uw hersenen, waardoor de ‘noodzaak om adem te halen’ door uzelf op de juiste manier wordt afgesteld. Ongeacht of u oefeningen doet of slaapt. Als deze reset is gedaan, blijft een rustiger, zachter en regelmatiger ademhaling dag en nacht gehandhaafd.

Toegang krijgen tot het ademhalingpatroon
Er bestaan enkele eenvoudige controlepunten en waarnemingen die kunnen worden uitgevoerd om u te waarschuwen voor te zwaar ademhalen en andere stoornissen.

Ademhalingdocenten beoordelen hun cliënten door te kijken naar de ademhalingfrequentie, het ritme, volume, wijze en techniek van de ademhaling, en met behulp van vragenlijsten. Ze houden ook tests waarbij de adem even wordt ingehouden, wat ook wel wordt aangeduid als capnometrie. (Capnometrie stelt het kooldioxide gehalte in uitgeademde lucht vast).

Mensen met astma, angst of slaapapneu, kruisen vaak meer dan 20 verschillende symptomen aan van te zwaar ademhalen als ze het formulier invullen tijdens hun eerste bezoek aan een ademhaling docent. Je kunt vaak zelfs zien dat ze te zwaar ademhalen terwijl ze het vragenformulier aan het invullen zijn!

Janelle, 42 jaar, kwam naar ademhalingonderricht vanwege haar zware snurken en slaapapneu. Ze had ook last van rusteloze benen, duizeligheid, pijn in haar borst, hartkloppingen, angst, veel slijmvorming en slopende vermoeidheid. Zoals zij het uitdrukte was ze ‘al door de medische molen gehaald’, had ze een slaaponderzoek achter de rug, een operatie van haar neus, en een stresstestoefening door haar cardioloog. Er waren haar allerlei medicijnen voorgeschreven. Ze had het geprobeerd, maar ze kon niet wennen aan het slapen met een CPAP-machine; dan voelde ze zich claustrofobisch.

De ademhaling van Janelle was niet snel, maar wel hoorbaar, heel zwaar en vanuit het bovenste gedeelte van haar borst. Ze zuchtte vaak. Op haar inschrijfformulier kruiste ze 54 verschillende symptomen aan van te zwaar ademhalen. Waarvan er veel zowel matige als zware scores waren. Janelle was verbaasd om te constateren dat de verslaggeving die ze gaf over wat er overdag met haar aan de hand was, en hoe ze ademde als ze wakker werd, voor de ademhalingdocent net zo belangrijk waren als haar nachtelijke symptomen. Na acht dagen ademhalingoefeningen sliep ze goed! Haar man zei dat ze niet langer snurkte. Haar pijn op de borst en hartkloppingen waren weg. Ze was kalm en beschikte over meer energie.

Hoe ziet de cursus er uit?
Anders Leren Ademhalen training begint met een eerste consult met een ademhaling docent, gevolgd door een gestructureerd programma van vijf tot acht sessies van 90 minuten, (60 minuten voor kinderen). Van cliënten wordt verwacht dat ze de oefeningen en technieken elke dag uitvoeren, formeel en informeel, totdat hun adempatroon normaal en stabiel is, of totdat ze het beste niveau hebben bereikt waartoe ze binnen de grenzen van hun toestand in staat zijn. Ze kunnen de oefeningen daarna minder intensief doen om de verbeteringen in stand te houden.

Zo gemakkelijk is het. De verbeteringen zijn er onmiddellijk, en de meeste mensen laten weten dat ze sinds tientallen jaren voor het eerst weer goed slapen, binnen slechts enkele dagen na het begin van de ademhalingtraining.

Cliënten wordt geadviseerd om de veranderingen in de voorgeschreven medicatie alleen in overleg met de voorschrijvend arts door te voeren. Een aanvullend slaaponderzoek wordt geadviseerd aan cliënten met slaap-adem-stoornissen.

Wetenschappelijk bewijs
Anders Leren Ademhalen is een wetenschappelijk gefundeerd proces, en beoordelingen door vakgenoten laten de effectiviteit ervan zien bij het normaliseren van ademhalingpatronen 13-17.

De best onderzochte en meest bekende vorm van ademhaling omscholing is de Buteyko Method of Breathing Reconditioning, die ontwikkeld is door, en genoemd naar, de Oekraïense arts doktor Konstantin Buteyko.

Terwijl Anders Leren Ademhalen door het Amerikaanse gouvernementele Agency for Healthcare Research and Quality, en door de Britse Thoracic Society, erkend wordt als een effectieve en veilige aanvullende therapie voor astma, is deze aanpak helaas niet in brede kringen bekend als aanpakmogelijkheid voor slaap-adem-stoornissen.

Er is echter een grote hoeveelheid op zichzelf staande bewijzen, (‘anecdotal evidence’), die de effectiviteit ervan ondersteunen. In 2010 voerde het Buteyko Institute of Breathing & Health een overzichtsonderzoek uit onder haar leden. Therapeuten die daar aan deelnamen, hadden samen les gegeven aan meer dan 11.000 cliënten met slaapapneu. Een meerderheid van de therapeuten, (73 procent),  schatte in dat meer dan 95 procent van de cliënten beter sliep nadat ze de cursus Anders Leren Ademhalen hadden afgerond18 .

De verbeteringen zijn er onmiddellijk, en de meeste mensen laten weten dat ze sinds tientallen jaren voor het eerst weer goed slapen, binnen slechts enkele dagen na het begin van de ademhaling training.

De eenvoudigste dingen in leven zijn vaak de beste dingen: de manier waarop u ademt verslaat de machine die u dan niet nodig heeft.

Vijf  tips voor een betere ademhaling, gezondheid en slaap

 1. Let op uw ademhaling. Besef dat fysiologisch normale ademhaling door uw neus moet gaan, in een stil, langzaam, en soepel ritme. 

2. Adem door uw neus, op elk moment dat het comfortabel voor u voelt.

3. Adem meer ontspannen. Als uw neus verstopt zit, of als het ongemakkelijk voelt om door uw neus te ademen, probeer dan voorzichtig door uw mond te ademen.

4. Ga rechter op zitten. Als u erbij hangt, gaat u waarschijnlijker sneller ademhalen, en met het bovenste gedeelte van uw borst, wat vermoeiend is en waardoor u gespannen raakt.

5. Vind een ademtherapeut voor aanvullende hulp.

Waardoor haalt u onjuist adem?
Ademhaling wordt beïnvloed door veel factoren, inclusief stress, ademhalingtraining, gewoontes, lichaamshouding en door wat u eet.

Mensen die last hebben gekregen van slaapapneu zullen zeer waarschijnlijk zwaarder en/of vaker ademhalen dan ze voordien deden. Ze zouden bijvoorbeeld ongemerkt de gewoonte kunnen hebben ontwikkeld om door hun mond adem te halen. Ze hebben een irritante droge hoest gekregen, zuchten vaak uit gewoonte, of ze halen sneller adem met hun borst, doordat ze onvoldoende rechtop zitten, of doordat ze angstig zijn.

Hulp voor uw ademhaling
Het aantal ademtherapeuten op wereldschaal is naar verhouding klein. Maar hun aantal groeit als gevolg van de constant gunstige en overtuigende resultaten van Anders Leren Ademhalen. In Australië zijn er in de meeste grote steden ademtherapeuten, en ook in enkele regionale centra.

Snurken en slaapapneu kunnen een verwoestende uitwerking hebben op de gezondheid en hebben ook maatschappelijke gevolgen. Ze moeten op de ene of op de andere manier deskundig worden aangepakt. Ademtherapie is een veilige, natuurlijke en gezond verstand aanpak van iets dat, en daar gaat het om, een ademprobleem is.

Dit zou deel moeten uitmaken van een reguliere aanpak. Minimaal zou ademhalingtherapie als mogelijkheid, als optie, moeten worden aangeboden aan mensen met een slaap-ademhaling-verstoring die geen verbetering ondervonden door chirurgische benaderingen, of door onnutte hulpstukken.

Laten we hopen dat het bewustzijn over slechte ademhalinggewoontes, en de voordelen van ademtherapie hun weg zullen vinden in de samenleving, en dat dit zal leiden tot de toepassing van preventiestrategieën in ons basis-gezondheidszorgsysteem.

Ademtherapie biedt een schitterende gelegenheid om je eigen kracht te vergroten en om de kwaliteit van uw gezondheid en uw leven te verbeteren. Het is nooit te laat om dingen te veranderen. Een tachtigjarige stelde zich ter beschikking aan een actualiteitenprogramma op tv, omdat ze andere mensen wilde laten weten "dat je een oude hond best nieuwe kunstjes kunt leren".

Niets is belangrijker voor uw gezondheid
dan op de juiste manier adem te halen                           ∞

Over de Auteur
Tess Graham is fysiotherapeut en ademtherapeut. Ze heeft uitgebreide klinische- en onderzoekservaring en met het geven van cursussen om anders te gaan ademhalen, en uitsluitend op dit gebied meer dan twintig jaar werkervaring. Twee van haar kinderen hadden astma, wat steeds erger werd, ondanks behandeling met conventionele medische middelen.

De ommekeer kwam voor hen toen ze deelnamen een cursus om anders te leren ademen. Dit was ook het keerpunt in de carrière van Tess. Ze verrichtte uitvoerig onderzoek naar ademhaling, en ze gaf les in de Buteyko Breathing Method. In 1993 stichtte ze in Canberra de eerste gespecialiseerde ademkliniek. Tess heeft inmiddels ademhalingbijscholing cursussen gegeven aan meer dan 5.500 mensen en overal in Australië, en in de rest van de wereld, les gegeven. Ze is de auteur van Relief from Snoring and Sleep Apnoea: A step-by-step guide to restful sleep and better health through changing the way you breathe (Viking/Penguin, 2012; besproken  in NEXUS 21/02).

Tess Graham is directeur van BreatheAbility International. Dit is haar website.

Voetnoten
1.
Austroads Ltd, "Assessing Fitness to Drive", March 2012 (4th edition), p. 105, http://tinyurl.com/m3rqnv8, accessed 19 March 2012

2. Deloitte Access Economics, "Re-awakening Australia: The economic cost of sleep disorders in Australia, 2010", commissioned by the Sleep Health Foundation, published October 2011, http://tinyurl.com/l9pzwob

3. Zhang, G., Spickett, J., Rumchev, K., Lee, A.H., Stick, S., "Snoring in primary school children and domestic environment: A Perth school based study", Respir. Res. 2004 Nov 4; 5(1):19, published online 4 November 2004, doi: 10.1186/1465-9921-5-19, http://tinyurl.com/ko4kkmu

4. Deloitte, ibid. Continued on page 83 Five Tips for Better Breathing, Health and Sleep 1. Be aware of your breathing. Know that physiologically normal breathing is nasal, silent, slow, soft, smooth breathing. 2. Breathe through your nose whenever it is comfortable to do so. 3. Breathe more gently. If your nose is blocked or you are uncomfortable breathing through it, then try to breathe more gently through your mouth. 4. Sit more upright. When you slouch, you are more likely to breathe faster and with the upper chest, which is tiring and makes you feel stressed. 5. See a breathing educator for additional help. APRIL – MAY 2014 www.nexusmagazine.com NEXUS • 83

5. National Sleep Foundation (USA), "Sleep Apnea and Sleep", http://tinyurl.com/7l5kmzt, accessed 28 September 2011

6. Weaver, T.E. and Sawyer, A.M., "Adherence to Continuous Airway Pressure Treatment for Obstructive Sleep Apnea: Implications for Future Interventions", Indian J. Med. Res. 2010; 131:245-258, http://tinyurl.com/llr5crr, p. 1

7. Radwan, L., Maszczyk Z., Koziorowski, A., Koziej, M., Cieslicki, J., Sliwinski, P., Zielinski, J.,  "Control of breathing in obstructive sleep apnoea and in patients with the overlap syndrome", Eur. Respir. J. 1995; 8(4):542-5

8. Guyton, A.C. and Hall, J.E., "Chemical Control of Respiration", Textbook of Medical Physiology, W.B. Saunders, 1996, 9th ed., pp. 527-528, ISBN 0-7216-5944-6

9. Magarian, G.J., Middaugh, D.A., Linz, D.H., "Hyperventilation syndrome: a diagnosis begging for recognition" (Topics in Primary Care Medicine), West. J. Med. 1983; 138(5):733-736

10. Buteyko, K.P. (ed.), Buteyko Method: The experience of implementation in medical practice, Patriot Press, Moscow, 1990

11. Lum, L.C., "Hyperventilation: the tip of the iceberg", J. Psychosom. Res.1975; 19:375-383

12. Graham, T., Relief from Snoring and Sleep Apnoea: A step-by-step guide to restful sleep and better health through changing the way you breathe, Viking/Penguin, , 2012, ISBN 978-0-670-07649-9

13. Grossman, P., De Swart, J.C., Defares, P.B., "A controlled study of a breathing therapy for treatment of hyperventilation syndrome", J. Psychosom. Res. 1985; 29:49-58

14. Bowler, S.D., Green, A., Mitchell, C.A., "Buteyko breathing techniques in asthma: a controlled trial", Medical Journal of Australia 1988; 169:575-578

15. Grammatopoulou, E.P., Skordilis, E.K., Stavrou, N., Myrianthefs, P., Karteroliotis, K., Baltopoulos, G., Koutsouki, D., "The effect of physiotherapy-based breathing retraining on asthma control", Journal of Asthma 2011; 48:593-601

16. Puhan, M.A., Suarez, A., Lo Cascio, C., Zahn, A., Heitz, M., Braendli, O., "Didgeridoo playing as alternative treatment for obstructive sleep apnoea syndrome: randomised  controlled trial", British Medical Journal, 2006 Feb 4; 332(7536):266-270

17. Austin, G. et al., "Buteyko Breathing Technique Reduces Hyperventilation-Induced Hypocaponea [sic] and Dyspnoea after Exercise in Asthma", B58 Pulmonary Rehabilitation, Am. J. Respir. Crit. Care Med. 2009; 179:A3409

18. Birch, M., "Sleep Apnoea and Breathing Retraining: To what extent is the Buteyko Institute Method of breathing retraining effective for sleep apnoea? A survey of Buteyko Institute practitioners' experiences with clients suffering from sleep apnoea", May 2012, http://tinyurl.com/kyegdsg Snoring, Sleep Apnoea and Breathing Retraining

Bron: Nexus Magazine


Geplaatst door Hansjelle Dijkstra

Hansjelle Dijkstra

Hansjelle Dijkstra heeft zijn werkzaamheden in het bedrijfsleven vervroegd afgesloten. Hij was reclametekstschrijver, directeur van reclamebureaus en daarna vrijgevestigd marketingstrateeg.

Hij schreef het filosofische toneelstuk “Uitverkoop” waarmee Kitty Knappert en Olga Vroom op tournee zijn geweest...


Bekijk alle artikelen en de volledige beschrijving van Hansjelle Dijkstra



Laatste artikelen in deze categorie


Lees alle artikelen in deze categorie


Dit artikel delen





Print artikelArtikel als PDF

Tip iemand over dit artikel:


Quote

De grote gave van ons mensen is dat we empathisch kunnen zijn.

Meryl Streep, Amerikaans actrice











Bij de verkeerde Earth Matters belandt? Klik op onderstaand logo om naar Earth Events te gaan.